کد مطلب: 12981
 
پرونده منطقه ویژه اقتصادی سبزوار | قسمت سوم
قتل‌گاه جهش تولید!
چرایی افزایش چشم گیر واردات در مناطق ویژه اقتصادی
سه شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۲۰:۴۴
 
چند صباحی است منطقه ویژه اقتصادی سبزوار به واسطه فعال شدن ظرفیت های خبرگانی و نخبگانی، پیرامون این موضوع در صدر محافل قرار گرفته است، از این رو بر آنیم تا در یک سلسله یادداشت، ضمن بررسی این موضوع زوایا و خفایای آن را کند و کار نموده و سایر ابعاد آن را باز نماییم.

در اولین قسمت این پرونده بررسی کردیم که شرایط و تسهیلات قانونی مناطق آزاد تجاری به شدت شبیه مناطق ویژه اقتصادی است و از این رو میتوان این دو را با هم مقایسه کرد و بر اساس تطبیق این دو آینده مناطق ویژه را پیش بینی نموده و برای رفع آسیب های آن برنامه ریزی کرد.

همچنین در قسمت دوم با بررسی کارنامه مناطق آزاد نادرستی ادعای تسهیل صادرات و سکوهای صادراتی اثبات شد.

در این یادداشت بر آنیم تا دلایل اصلی ناکامی در پرش صادراتی را واکاوی کنیم.

اولین دلیل را باید در انتفاع ساختارهای مدیریتی مناطق آزاد و مناطق ویژه در واردات دانست. ۱۵ درصد از هر کالایی که از هر منطقه وارد کشور می شود به عنوان درآمد به سازمان مناطق آزاد تخصیص پیدا می کند.

دومین دلیل را باید در اضطرار این سازمان ها برای تامین بودجه جاری دانست. متاسفانه در بودجه های سالانه نیز بخش عمدۀ منابع مالی این مناطق از محل درآمدهای داخلی تعریف شده است. گره خوردن بودجه جاری این سازمان ها به واردات، آنها را ناچار از این امر می نماید. با توجه اینکه در آمدهای وارداتی نقد و در دسترس است خود نیز تسهیل گر است.

سومین دلیل برای این امر را میتوان نبود زیرساخت به میزان کافی در هنگام تاسیس این مناطق است. به دلیل رشد مراجعه به این مناطق و ضرورت ایجاد زیرساخت های لازم برای سرمایه گذران، مدیران این مناطق برای تامین بودجه و هزینه لازم نمیتوانند منتظر تولید کننده و در آمدهای حاصل از صادرات بمانند. این سیاست یعنی تاسیس مناطق ویژه بدون ایجاد زیرساخت موجب متمایل شدن مدیریت این مناطق به صدور بیشتر مجوزهای واردات شده است.

دلیل چهارم برای افزایش واردات از این مناطق سود این سازمان ها از صدور مجوز کالاهای همراه مسافر به سایر نقاط دانست. متاسفانه یکی دیگر از منابع اصلی کسب درآمد سازمان این مناطق، صدور مجوز ورود کالاهای همراه مسافر به سایر نقاط کشور است که عملا این مناطق را به سکوی واردات تبدیل کرده است.
دلیل چهارم فقدان مشوق ها ومعافیت های صادراتی دانست. به گونه ای که عملا انگیزه ای برای تسهیل و افزایش صادرات ایجاد نکرده است. دلیل پنجم این است که اگر منطقه ای در صادرات عملکرد موفقی نداشته باشد، خللی در منابع آن ایجاد نخواهد شد. همچنین هیچ مسئول و ساختار بالادستی این مساله را به صورت ساختار مند پیگیری نمیکند و مدیران این مناطق ضرورتی برای پاسخدهی به این کم کاری نمی بینند.

دلایل فوق را میتوان مهمترین ریشه های ساختاری و بنیادی عدم امکان تحقق تسهیل صادرات در مناطق ویژه با شرایط فعلی دانست.

از این رو مادامی که شرایط این مناطق به صورت فعلی باشد توسعه مناطق ویژه را باید در حکم قتلگاهی برای جهش تولید فرض کرد.


حال سوال جدی از قانونگذاران حامی این مناطق این است که چه تدبیری برای این ریشه ها دارند؟
مدیران و مسئولین مناطق ویژه چگونه میخواهند بودجه جاری خود تامین کننده تا به گناه عظیم کشتار صنایع داخلی آلوده نگردند؟
حامیان مناطق ویژه با چه ساز و کاری کم کاری مسئولین منطقه ویژه در تسهیل صادرات پیگیری خواهند نمود؟

Share/Save/Bookmark