کد مطلب: 12982
 
پرونده منطقه ویژه اقتصادی سبزوار | قسمت چهارم
اقتصاد مقاومتی، منطقه ویژه اقتصادی و قوانین بر زمین مانده؟
مروری بر قوانین اقتصاد مقاومتی و علل بر زمین ماندن آن در مناطق ویژه اقتصادی
سه شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۲۰:۵۱
 
در اولین قسمت این پرونده بررسی کردیم که شرایط و تسهیلات قانونی مناطق آزاد تجاری به شدت شبیه مناطق ویژه اقتصادی است و از این رو میتوان این دو را با هم مقایسه کرد و بر اساس تطبیق این دو آینده مناطق ویژه را پیش بینی نموده و برای رفع آسیب های آن برنامه ریزی کرد.

همچنین در قسمت دوم و سوم با بررسی کارنامه مناطق آزاد ضمن اثبات نادرستی ادعای تسهیل صادرات و ایجاد سکوهای پرش صادراتی، علت بنیادی و زیرساختی این رخداد را نشان دادیم.

در این یادداشت بر آنیم تا نسبت سیاست های اقتصاد مقاومتی را با مناطق ویژه بررسی کنیم.

مناطق آزاد تجاری از جمله محل¬هایی است که با هدف افزایش ظرفیت¬های اقتصادی و بسترسازی برای تولید بیشتر و بهتر تولید کالای داخلی برای صادرات شکل گرفته است. این امر مستلزم آن است که بسترهای مختلف سرمایه¬گذاری در این مناطق به راحت¬ترین وجه ممکن برای صادرات شکل گیرد تا سهم سرمایه¬گذاری برای تولید و صادرات این مناطق افزایش ییابد.

در سیاسـت های کلـی اقتصـاد مقاومتـی یکـی از مـواردی که مورد تاکیـد قـرار گرفته اسـت تسـهیل تولیـد در ایـن مناطق اسـت. بند۱۱ ایـن ابلاغیـه بیان داشـته: «توسـعه حـوزه عمـل مناطـق آزاد و ویژه ی اقتصـادی کشـور بـه منظـور انتقـال فناوری های پیشـرفته، گسـترش و تسـهیل تولیـد، صـادرات کالا و خدمـات و تأمیـن نیازهـای ضـروری و منابـع مالـی از خـارج.» همچنیـن در بنـد۳ قانـون اساسـی بـه لـزوم حمایـت کلـی نظـام در خصـوص اصـل دولـت از تعاونی هـا بـرای فعالیت آنها در مناطق آزاد توجه شـده اسـت. ایـن بنـد بیـان داشـته: «حمایـت دولـت از تشـکیل و توسـعه تعاونی ها ازطریـق روشـهایی ازجملـه تخفیـف مالیاتـی، ارائه تسـهیلات اعتباری حمایتـی به وسـیله کلیـه مؤسسـات مالـی کشـور و پرهیـز از هرگونـه دریافـت اضافـی دولـت از تعاونی هـا نسـبت بـه بخـش خصوصی.» علیرغـم آنچـه کـه بـر مبنـای ادعا بـرای حمایـت از بخـش تولید و سـرمایه گذاری در مناطـق آزاد بدان توجـه شـده اسـت، جذابیت هـا و مزایـای ویـژه چندانـی بـرای فعالیت هـای تولیـدی در ایـن مناطـق در نظـر گرفتـه نشـده یا کـم ارزش بـوده و سـرمایه گذاران علاقـه چندانی بـه سـرمایه گذاری در ایـن مناطـق نشاشـن نمی دهند.

بـرای نمونـه بند (د) ماده ۱۱۲ قانـون برنامـه پنجـم توسـعه فقـط مبادلـه کالا در ایـن مناطـق را معـاف از معالیـات نمـوده بـود. ایـن مـاده مقـرر نمـوده بـود: «مبـادلات کالا بیـن مناطـق آزاد و خـارج از کشـور و نیز سـایر مناطق ) آزاد از کلیـه عوارض(بـه اسـتثناء عـوارض موضـوع مـاده (۱۰) قانون چگونگـی اداره مناطـق آزاد تجـاري- صنعتـی جمهوري اسـلامی ایران مصوب ۱۳۷۲/۶/۷ ، مالیـات و حقوق ورودي معاف می باشـند.
حتی مصـوب برنامـه ششـم توسـعه نیـز دولت موظف شـده اسـت تا بسـترهای لازم بـرای جـذب سـرمایه گذار و حمایـت از تولیـد ملـی را در ایـن مناطـق فراهـم آورد. بندهـای (ذ) و (ر) مـاده ۴ این قانـون در ایـن خصـوص چنیـن بیـان داشـته اسـت: «اصـلاح سیاسـتهاي ارزي و تجـاري و تعرفـه اي حداکثـر تـا پایـان سـال دوم اجـراي قانـون برنامه بـا رویکرد ارتقـاي کیفیـت و رقابت پذیـر سـاختن کالاهـاي تولیـد داخـل بـراي صادرات»:«دولـت مجـاز اسـت بـراي تأمیـن مالـي خارجـي طرح هـاي اقتصـادي بخـش غیردولتـي کـه توجیه فنـي، اقتصادي آن بـه تصویب شـوراي اقتصـاد رسـیده باشـد، تضامیـن لازم توسـط بانـک عامـل و یا سـازمان هاي توسـعه اي را تضمیـن نمایـد.» همین موضـوع را ماده ۱۹ قانـون نحـوه اداره مناطـق آزاد تجاری بدیـن نحو مورد تاکیـد قرار داده است:«سـازمان می توانـد بـرای اجـرای طرحهـای زیربنایـی و تولیـدی در قالـب برنامـه و بودجـه مصـوب خـود نسـبت بـه تأمیـن و تضمیـن اعتبـار از منابع داخلـی و خارجـی بـا تصویب هیـأت وزیران اقـدام نماید. بازپرداخـت ایـن اعتبـارات فقـط از محـل درآمدهـای سـازمان انجـام خواهد شـد.
به نظر میرسد که مسئولین مربوطه برای سوالاتی از جنس سوالات زیر پاسخ داشته باشند:
با توجه به تصریح قانونگذار برای تسهیل تولید، علت بر زمین ماندن این قوانین چیست؟

چرا باوجود تصریح قانون برای حمایت از تعاونی ها، تاکنون در کشور در عمل اتفاق خاصی برای تسهیل تعاونی ها نیافتاده و برنامه مجریان و حامیان قانونگذار برای این امر چیست؟

برنامه عملی و اجرایی مسئولین مربوطه برای جذب سرمایه گذار برای این مناطق چیست؟

اگر مسئولین منطقه ویژه کارنامه قابل قبولی برای شتابدهی تولید در این مناطق نداشته باشند قانون و مرجع قانونی برای این کم کاری وجود دارد؟

چرا باوجود امتیازات متنوع هنوز تولید در این مناطق بر زمین مانده است؟


آیا با این رویه نمیتوان بدون ایجاد منطقه آزاد و با تقویت شهرک های صنعتی و تسهیل مقررات به ویژه برای تعاونی ها به دستاوردهای لازم رسید.

قانونگذران حامی و مسئولین مربوط باید در این زمینه ها باید پاسخ های قانع کننده ای داشته باشند.

Share/Save/Bookmark